สถาบันการบินพลเรือน

Civil Aviation Training Center

feature_post

          วันที่ 7 ธันวาคมของทุกปี ถือเป็นวัน International Civil Aviation Day และในช่วงปี ค.ศ.2015-2018 นี้ คณะมนตรีแห่งองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation Organization : ICAO) ได้ประกาศธีมสำหรับวันการบินพลเรือนระหว่างประเทศในช่วง 4 ปีนี้ ซึ่งได้แก่ “Working Together to Ensure No Country is Left Behind” ภายใต้ธีมหลัก No Country Left Behind ซึ่ง ICAO ได้มุ่งเน้นที่บทบาทสำคัญของ ICAO ในการให้ความช่วยเหลือประเทศต่างๆ ในการนำมาตรฐานและข้อพึงปฏิบัติ (Standards and Recommended Practices : SARPs) ของ ICAO ไปใช้ปฏิบัติ โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อให้มั่นใจได้ว่า การนำ SARPs ไปใช้ปฏิบัตินี้จะสอดคล้องเป็นไปในทิศทางเดียวกันทั่วโลกและทุกรัฐสมาชิกจะได้รับประโยชน์ทางด้านเศรษฐกิจและสังคมจากการขนส่งทางอากาศที่ปลอดภัยและเชื่อถือได้

          ภายใต้แนวคิดหลัก No Country Left Behind ของ ICAO นี้ ประเด็นการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ทุกภาคส่วนในอุตสาหกรรมการบินให้ความสำคัญและได้ถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในการประชุม The International Civil Aviation Organization Assembly ครั้งที่ 39 เมื่อเดือนกันยายน 2559 โดยที่ประชุมเห็นควรให้เร่งรัดพัฒนา “แผนงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินระดับโลก (Global Aviation Security Plan : GASeP)” เพื่อให้เป็นโครงร่างนโยบายและแผนด้านการรักษาความปลอดภัยภาคอุตสาหกรรมการบินฉบับใหม่แทนแผนกลยุทธ์เดิม คือ ICAO Comprehensive Aviation Security Strategy (ICASS)

          หากย้อนกลับไปในปี 2559 หลายคนอาจจะยังจำได้ถึงข่าวเหตุการณ์การก่อการร้ายและการระเบิดพลีชีพที่ท่าอากาศยานนานาชาติซาเวนเทม กรุงบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียมและภัยก่อการร้ายที่ท่าอากาศยานนานาชาติอตาเติร์ก เมืองอิสตันบูล ประเทศตุรกี ซึ่งปัญหาการก่อการร้ายและภัยคุกคามการบินทั้งสองเหตุการณ์ข้างต้น ได้สร้างความสูญเสียต่อชีวิตและความเสียหายต่อทรัพย์สินเป็นอย่างมาก ซึ่งนอกจากความเสียหายต่างๆ ที่เกิดขึ้นแล้ว ยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้โดยสารเครื่องบินที่ลดลง และเป็นผลลบอย่างมากต่อภาพรวมของอุตสาหกรรมการบินทั้งระบบด้วย แต่ที่ยิ่งไปกว่านั้น คือ แนวโน้มการเกิดภัยคุกคามต่อการบินพลเรือนทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น และเกิดขึ้นในรูปแบบที่หลากหลายทั้งที่เกิดขึ้นกับผู้โดยสาร สินค้า เครื่องบิน และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการบินพลเรือนทำให้ประชาคมการบินพลเรือนระหว่างประเทศตระหนักถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าวและเห็นถึงความจำเป็นที่จะต้องเตรียมความพร้อมด้านการรักษาความปลอดภัยการบินโดยด่วน

          แผนงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินระดับโลก (Global Aviation Security Plan : GASeP) มุ่งเน้นการพัฒนาและยกระดับความร่วมมือและเครือข่ายในการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนในระดับโลก ทั้งระหว่างสมาชิกด้วยกัน และความร่วมมือกับหน่วยงานด้านการรักษาความปลอดภัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเป็นแนวทางให้แก่รัฐสมาชิกในการดำเนินการด้วย ตลอดจนการโต้ตอบและการวางแผนเพื่อรับมือกับภัยคุกคามต่อการรักษาความปลอดภัยการบิน ทั้งภัยคุกคามที่มีอยู่เดิมและที่คาดว่าจะเกิดขึ้นใหม่โดยแผน GASeP นี้จะสนับสนุนให้เกิดแนวทางการรักษาความปลอดภัยการบินในแบบองค์รวม และมีการทำงานร่วมกันของผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา ทั้งด้านการบิน และในด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันบริหารจัดการความเสี่ยงทางด้านการรักษาความปลอดภัยการบินที่มีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ แผนงานฉบับนี้จะนำไปสู่ผลลัพธ์ประการสำคัญ ได้แก่ การยกระดับความตระหนักรู้และการตอบสนองต่อความเสี่ยงด้านการรักษาความปลอดภัยด้านการบิน การส่งเสริมวัฒนธรรมด้านการรักษาความปลอดภัยและการตระหนักรู้ของมนุษย์ การปรับปรุงทรัพยากรทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้ดีขึ้น การปรับปรุงการกำกับดูแลและการประกันคุณภาพ และการเพิ่มการประสานงานและความสนับสนุน

          อย่างไรก็ตาม แผนงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินระดับโลกนี้ จะต้องได้รับการทบทวน แก้ไข ตามลักษณะภัยคุกคามทางด้านการรักษาความปลอดภัยการบินที่เกิดขึ้นใหม่ให้เหมาะสมที่สุดและจะต้องอาศัยการนำไปปฏิบัติในทุกระดับ ตั้งแต่ภายในประเทศ ภูมิภาค และระดับโลก รวมถึงการให้ความร่วมมือของภาคอุตสาหกรรมและผู้มีส่วนร่วมต่างๆ ในด้านการบิน เพื่อยกระดับการปฏิบัติตามมาตรฐานและข้อพึงปฏิบัติของภาคผนวก 17 แห่งอนุสัญญาชิคาโกการรักษาความปลอดภัย (Annex 17 to the Convention on International Civil Aviation – Security) ดังนั้น หลังจากที่คณะมนตรี ICAO ได้เห็นชอบแผนงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินระดับโลกเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ICAO จึงได้มีการสัมมนาเผยแพร่แผนงานเป็นรายภูมิภาค โดยในระดับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคนั้นประเทศไทยได้รับเลือกให้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ICAO Regional Aviation Security Conference

          การประชุม ICAO Regional Aviation Security Conference จัดขึ้นเพื่อนำเสนอแผนงานเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยด้านการบินระดับโลก มีวัตถุประสงค์เพื่อการดำเนินการให้บรรลุเป้าหมายในด้านการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนระดับโลก และยกระดับด้านการรักษาความปลอดภัยด้านการบินทั่วโลก โดยจะเป็นการกำหนดโรดแมปใหม่ของการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิค (Regional GASeP Roadmap) ซึ่งจะเป็นกรอบในการดำเนินโครงการด้านการรักษาความปลอดภัยของประเทศต่างๆในภูมิภาคนี้ และให้สอดคล้องกับแผนงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินระดับโลกฉบับใหม่ของ ICAO ด้วย

          ดังนั้น โรดแมปของการรักษาความปลอดภัยการบินพลเรือนในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคจากการประชุมดังกล่าวนี้ จึงเกิดขึ้นจากการทำงานร่วมกันของทุกประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิค เพื่อให้เกิดความเข้าใจตรงกัน และการปฏิบัติที่สอดประสานกันทั่วทั้งภูมิภาคในการกำหนดกรอบในการดำเนินโครงการด้านการรักษาความปลอดภัยที่เป็นไปตามสภาพเศรษฐกิจและสังคมของแต่ละประเทศในภูมิภาค โดย ICAO จะช่วยประสานงานในกิจกรรมการให้ความช่วยเหลือและการสร้างขีดความสามารถสำหรับประเทศที่ต้องการความช่วยเหลือตามแนวความคิด “Working Together to Ensure No Country is Left Behind”

         อย่างไรก็ตาม ดร.ฟ่าน หลิว เลขาธิการองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ซึ่งได้มาร่วมเป็นเกียรติในการประชุมดังกล่าว ยังได้เน้นย้ำถึง “ความสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านการบิน” ซึ่งเป็นพื้นฐานที่จะทำให้ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคสามารถบรรลุเป้าหมายได้ตาม GASeP โดยประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคจะต้องมั่นใจว่า มีบุคลากรด้านการกำกับดูแลและบุคลากรที่ปฏิบัติงานด้านการรักษาความปลอดภัยการบินที่ได้รับการฝึกอบรม มีประสบการณ์ และมีจำนวนเพียงพอ รวมไปถึง “ความสำคัญของการพัฒนาสถาบันการฝึกอบรมด้านการบินระดับโลก” เพื่อฝึกอบรมและการพัฒนาทักษะความเป็นมืออาชีพให้แก่บุคลากรด้านการบินพลเรือน ซึ่งเลขาธิการองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ ยังได้เล็งเห็นถึงศักยภาพของประเทศไทยที่จะสามารถพัฒนาทักษะและฝึกอบรมบุคลากรด้านการบินพลเรือนเพื่อเป็นบุคลากรสำคัญในอุตสาหกรรมการบินพลเรือนของไทยและภูมิภาคเอเชียแปซิฟิคได้

          ดังนั้น การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านการบินที่มีคุณภาพและมีจำนวนเพียงพอ เพื่อสนับสนุนระบบการขนส่งทางอากาศที่ปลอดภัย มั่นคง และยั่งยืน จึงเป็นจิ๊กซอว์สำคัญอีกหนึ่งชิ้น ที่เมื่อประกอบอย่างลงตัวกับจิ๊กซอว์ตัวอื่นๆ ทางการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการบินของประเทศ ทั้งโครงการพัฒนาท่าอากาศยานทั่วประเทศ โครงการพัฒนาท่าอากาศยานอู่ตะเภา โครงการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานระบบบริการการเดินอากาศ และการพัฒนาของสายการบินพาณิชย์ ก็จะเติมเต็มให้ภาพอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทยมีความสมบูรณ์แบบ

และภาพอุตสาหกรรมการบินของประเทศไทยก็จะกลายเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่ต่อเติมความสมบูรณ์ของภาพอุตสาหกรรมการบินของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิค ซึ่งก็จะเติมเต็มภาพอุตสาหกรรมการบินของโลกแบบ No Country is Left Behind ต่อไปนั่นเอง

บทความ : น.ส.ชลันทิพย์ ประดับพงษา หัวหน้าแผนกวิจัยและพัฒนาธุรกิจการบิน สถาบันการบินพลเรือน