บ้านผึ้งโมเดล ตำบลขับขี่ปลอดภัย ห่างไกลอุบัติเหตุ

เรื่องโดย  ฐิติพร โยทาพันธ์ Team Content www.thaihealth.or.th

ข้อมูลจาก งานพื้นที่ต้นแบบการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน จังหวัดนครพนม ที่ สภ.จังหวัดนครพนม และ อบต.บ้านผึ้ง อ.เมือง จ.นครพนม

ภาพโดย ชยวีร์ ลิ้มถาวรรักษ์ Team Content www.thaihealth.or.th และแฟ้มภาพ

              เพราะการเกิดอุบัติเหตุเพียง 1 ครั้ง นำมาซึ่งการสูญเสีย ที่อาจประเมินค่าไม่ได้ อุบัติเหตุทางถนนจะเป็น 0 ได้ ต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจจากทุกคนในชุมชน ไม่จำเป็นต้องเป็นช่วงเทศกาลหยุดยาว อย่างเช่น ปีใหม่ หรือเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น อัตราการเกิดอุบัติเหตุทางถนนโดยเฉพาะในเขตชุมชนก็ยังคงมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ในประเทศไทยไม่ว่าจะเป็นในเขตเมืองหรือเขตชุมชน อุบัติเหตุทางถนน ก็ยังคงครองตำแหน่งสาเหตุหลักที่สร้างความสูญเสียแก่ชีวิตและทรัพย์สิน ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมไทยโดยรวม

               การแก้ไขปัญหาและลดอุบัติเหตุทางถนนถือเป็น “วาระแห่งชาติ” ที่ทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคมต้องร่วมมือกัน อย่างเช่น ตำบลบ้านผึ้ง อำเภอเมือง จังหวัดนครพนม พื้นที่ต้นแบบ “ตำบลขับขี่ปลอดภัย”
ที่มีผลงานการดำเนินงานการป้องกันและการลดอุบัติเหตุในพื้นที่ชุมชนได้สำเร็จในระดับที่น่าพอใจ โดยมีพี่เลี้ยงอย่าง สอจร. จังหวัดนครพนม ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส. ซึ่งการดำเนินงานของตำบลบ้านผึ้งนั้นมีแนวทางการปฏิบัติงาน กิจกรรมที่หลากหลายและครอบคลุมในการดำเนินงานลดอุบัติเหตุทางถนน
จนนำไปสู่การเป็น “ตำบลขับขี่ปลอดภัย” ต้นแบบของจังหวัดนครพนม

                นางสาวรุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสังคม สสส. กล่าวถึงการลงพื้นที่เยี่ยมชมการดำเนินงานตำบลขับขี่ปลอดภัย อบต. บ้านผึ้ง จังหวัดนครพนม ว่า “การดำเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนพื้นที่ตำบลบ้านผึ้ง จังหวัดนครพนม ถือเป็นพื้นที่ต้นแบบของตำบลขับขี่ปลอดภัยที่ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง เป็นต้นแบบการทำงานด้านการส่งเสริมความปลอดภัยทางถนนให้กับหลาย ๆ พื้นที่ได้เป็นอย่างดี

“สสส. ได้เข้าไปหนุนเสริมความรู้ ผ่าน สอจร. ภาคอีสานตอนบนและกองร้อยน้ำในชุมชน พัฒนาศักยภาพแกนนำ จัดการเครื่องมือกลไก จัดทำแผนความปลอดภัยในระดับตำบล แก้ไขจุดเสี่ยง รณรงค์สร้างความเข้าใจให้ประชาชนปรับพฤติกรรมการใช้รถใช้ถนนที่ถูกต้องและปลอดภัย ภายใต้การทำงานของศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนระดับท้องถิ่น (ศปถ.อปท.) ร่วมกันดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการในระดับตำบล รวมถึงการประเมินผลการดำเนินงานของแผนซึ่งพบว่า ช่วยป้องกันและลดการบาดเจ็บรุนแรง การสูญเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในพื้นที่ชุมชนได้จริง” นางสาวรุ่งอรุณ กล่าว

นายสมบูรณ์ นาคะอินทร์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านผึ้ง กล่าวถึงการดำเนินงานตำบลขับขี่ปลอดภัย ของ อบต. บ้านผึ้ง ว่า ในฐานะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของตำบลบ้านผึ้ง มีบทบาทหน้าที่ในการให้ความช่วยเหลือและบรรเทาภัยให้กับประชาชนในลำดับแรก จึงได้ร่วมมือกับหน่วยงานภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ขับเคลื่อนและจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทงถนนระดับท้องถิ่น (ศปถ.อปท.) ทำงานแบบบูรณาการร่วมกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคมในพื้นที่ โดยดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2560 เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุทางถนนให้เหลือน้อยที่สุด รวมทั้งดูแลความปลอดภัยในการเดินทางของประชาชนให้ครอบคลุมทุกมิติ โดยให้ความสำคัญในการสร้างจิตสำนึกและความตระหนักด้านความปลอดภัยทางถนนให้แก่ประชาชน

“การบริการจัดการป้องกันและแก้ไขปัญหาการเกิดอุบัติเหตุทางถนนของพื้นที่ อบต. บ้านผึ้งจะใช้กระบวนการ “1669 Model” โดยมี อปพร. กองร้อยน้ำหวาน อสม. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำงานร่วมกับชุมชน สามารถลดการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในพื้นที่ตำบลบ้านผึ้งลงได้อย่างมีนัยยะสำคัญ รวมถึงได้บรรจุงานป้องกันและแก้ไขปัญหา ลดอุบัติเหตุทางถนน ขับเคลื่อนให้เป็นตำบลขับขี่ปลอดภัย ลงในแผนพัฒนาท้องถิ่นของ อบต. บ้านผึ้งอีกด้วย” นายก อบต. บ้านผึ้ง กล่าว

ไม่เพียงแค่การจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนระดับท้องถิ่น (ศปถ.อปท.) เท่านั้น นอกจากนี้ตำบลบ้านผึ้ง จ.นครพนม ยังมีกิจกรรมอื่น ๆ ที่ส่งเสริมและขับเคลื่อนให้เกิดตำบลขับขี่ปลอดภัยอีกมากมาย อาทิ

  1. การรณรงค์ขับขี่ปลอดภัยและป้ายเตือนขับขี่ปลอดภัยในพื้นที่ชุมชน
  2. ขับเคลื่อนกิจกรรมผ่านเด็ก เยาวชน และผู้สูงอายุ ผ่านโครงการ “เด็กฟันน้ำนมหัวแข็ง” และโครงการ “สูงวัยขับขี่ปลอดภัย” ซึ่งบรรจุไว้ในแผนพัฒนาท้องถิ่น
  3. ขับเคลื่อนกิจกรรมผ่านสถานศึกษา ในโครงการ “โรงเรียนหัวแข็ง ขับขี่ปลอดภัย สวมหมวกนิรภัย สร้างวินัยจราจร”
  4. กิจกรรม Big Cleaning Day ทำความสะอาดหมู่บ้าน ให้ประชาชนช่วยกันดูแล ปรับสภาพแวดล้อม ปรับสภาพทางถนน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยในการขับขี่
  5. ขับเคลื่อนให้เกิด “ธรรมนูญตำบล” สร้างกฎระเบียบการขับขี่ที่ปลอดภัยในชุมชน
  6. กิจกรรมธนาคารหมวกบุญ
  7. โครงการสวมหมวกนิรภัย 100% ทั่วทุกภาคส่วนราชการในตำบลบ้านผึ้ง
  8. งานศพปลอดเหล้า งานเศร้าปลอดการพนัน

 

“1669 Model” สร้างตำบลขับขี่ปลอดภัย ของตำบลบ้านผึ้ง จังหวัดนครพนม มีความน่าสนใจอย่างไรบ้าง มาดูกัน

1 นำ

          ศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทงถนนระดับท้องถิ่น (ศปถ.อปท.) ตำบลบ้านผึ้ง เป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการป้องกันและแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุทางถนน โดยสร้างเครือข่าย ระบบ กลไก การบริหารจัดการ วางแผนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาให้ครอบคลุมทุกมิติ

หลัก 6 P

          P1 = Plan การวางแผนร่วมกับทุกภาคส่วนในพื้นที่ตำบลบ้านผึ้ง ร่วมกันวางแผนปฏิบัติการ แผนงานโครงการ และงบประมาณในการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน

          P2 = Public หน่วยงานที่ให้บริการสาธารณะในตำบลบ้านผึ้ง ต้องเข้ามาร่วมขับเคลื่อนและป้องกันการเกิดอุบัติเหตุทางถนน ได้แก่ อบต.บ้านผึ้ง ใช้กำลัง อปพร. กำนันผู้ใหญ่บ้าน ใช้ชุด ชรบ.หมู่บ้าน รพ.สต. ใช้กำลัง อสม. และสถานศึกษาจำนวน 9 แห่ง

          P3 = People ประชาชนในตำบลบ้านผึ้งต้องปฏิบัติตามกฎจราจร และกฎหมู่บ้าน

          P4 = Perception สร้างการรับรู้ ความเข้าใจ ให้กับคนในตำบลว่ากำลังทำอะไรอยู่ และต้องทำให้เขามีความสึกตามและตัดสินใจร่วมในสิ่งที่ทำ

          P5 = Participation การมีส่วนร่วมทุกหน่วยงาน ประชาชน ต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนแสดงความคิดเห็น หาวิธีการและแนวทางในการสร้างชุมชนให้ปลอดภัย

          P6 = Partnership การเป็นหุ้นส่วน ต้องสร้างจิตสำนึกในการเป็นเจ้าของชุมชน โดยประชาชนและทุกส่วนราชการจะต้องรับรู้ เข้าใจ ในกฏกติกาของชุมชน และต้องร่วมรับผิดชอบในการป้องกันการเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน

 

หลัก 6 E

          E1 = Education จัดกิจกรรมอบรบให้ความรู้วินัยจราจรครอบคลุมทุกส่วน ในด้านการใช้รถใช้ถนนและกฎจราจร

          E2 = Enforcement การบังคับใช้ “ธรรมนูญตำบล” ประชาชนต้องปฏิบัติตามระเบียบและข้อบังคับด้านความปลอดภัยทางถนน

          E3 = Environment ปรับสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการใช้รถใช้ถนนได้อย่างปลอดภัย

          E4 = Engineering การควบคุมและจัดการด้านความพร้อมของยานพาหนะให้มีความปลอดภัยในการขับขี่

          E5 = Empowerment การเสริมพลังให้เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุทางถนน โดยให้ กู้ชีพ อปพร. อสจร. ตชต. ชรบ. สถานศึกษา ร่วมในการรณรงค์ในช่วงเทศกาล

          E6 = Evaluation มีการประเมินผล โดยมีคณะกรรมการ และมีหน่วยงานภาครัฐจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนมร่วมตรวจประเมินผลการดำเนินงานของศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนระดับท้องถิ่น (ศปถ.อปท.)

9 หนุน

หนุนที่ 1 = ศูนย์กู้ชีพกู้ภัย อบต.บ้านผึ้ง เป็นหน่วยเคลื่อนที่เร็วในการเข้าให้ความช่วยเหลือ ซึ่งผ่านการฝึกอบรม มีความชำนาญ และมีรถกู้ชีพกู้ภัยมีเครื่องมือพร้อมที่ได้มาตรฐาน

หนุนที่ 2 = อปพร. ตำบลบ้านผึ้ง เป็นหน่วยจัดตั้งจุดอำนวยความสะดวกทางถนนในช่วงเทศกาล และเป็นหน่วยเคลื่อนที่เร็วเมื่อเกิดอุบัติเหตุทางถนน ช่วยอำนวยความสะดวกด้านการจราจรป้องกันการเกิดอุบัติเหตุซ้ำซ้อน

หนุนที่ 3 = กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน เป็นหน่วยในการขับเคลื่อนกิจกรรมด่านชุมชน ในช่วงเทศกาลงานบุญประเพณี เป็นหน่วยที่บังคับใช้กฎชุมชน

หนุนที่ 4 = โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 3 แห่ง เป็นหน่วยอบรมให้ความรู้ในการปฐมพยาบาลเบื้องต้น และ อสม. เป็นหน่วยเคลื่อนที่เร็วเมื่อเกิดอุบัติเหตุ เป็นหน่วยประชาสัมพันธ์ความปลอดภัยทางถนน โดยใช้ อสม. เป็นฐาน

หนุนที่ 5 = สถานศึกษา 9 แห่ง อบรมให้ความรู้และขับเคลื่อนกิจกรรมความปลอดภัยทางถนนในศถานศึกษาให้กับนักเรียนเพื่อปลูกฝังวินัยจราจรให้เกิดขึ้นตั้งแต่เด็ก

หนุนที่ 6 = สภ.เมืองนครพนม อสจร. ตชต. เป็นหน่วยอำนวยความสะดวกด้านการจราจร ดูแลความปลอดภัยทางถนน กวดขันวินัยจราจร เป็นหน่วยที่บังคับใช้กฎหมายในการขับขี่ยานพาหนะของประชาชน

หนุนที่ 7 = บริษัท กลางคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ จำกัด สาขานครพนม เป็นหน่วยขับเคลื่อนกิจกรรม พรบ. 100% ให้ความรู้และบริการเชิงรุกในการส่งเสริมให้ประชาชนทำประกันภัยภาคบังคับ

หนุนที่ 8 = สมาคมกู้ภัยศรีสัตตนครพนม เป็นหน่วยที่เข้าช่วยเหลือผู้ประสบอุบัติเหตุและขับเคลื่อนกิจกรรม “ไฟชีวิต” ซ่อมแซม เปลี่ยนหลอดไฟรถจักรยานยนต์ให้กับประชาชนฟรี ร่วมดูแลติดตามผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุทางถนนหลังการรับการรักษาพยาบาลในโครงการ “ผลัดใบบุญ”

หนุนที่ 9 = ทางหลวงนครพนม เป็นหน่วยที่ดูแลสภาพแวดล้อมของถนนให้มีความเหมาะสม และปลอดภัยต่อการขับขี่ตามหลักวิศวกรรม ร่วมในการแก้ไขปัญหาจุดเสี่ยงในพื้นที่ร่วมกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านผึ้งและคณะทำงาน

จากการดำเนินงานของตำบลบ้านผึ้ง จ.นครพนม ทำให้เห็นว่าการลดอัตราการบาดเจ็บและจำนวนผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนโดยเฉพาะเขตในชุมชนนั้นจะสำเร็จได้ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในพื้นที่ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญที่จะไขประตูนำไปสู่การสร้างค่านิยมการ “ขับขี่ปลอดภัย” ให้เกิดขึ้นในชุมชนและขยายไปสู่ระดับพื้นที่อื่น ๆ ต่อไป เพื่อขับเคลื่อนให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งการปลอดภัยจากอุบัติเหตุทางถนน

          การป้องกันและแก้ไขปัญหาเพื่อลดอุบัติเหตุทางถนนให้น้อยลง ยังคงเป็นภารกิจสำคัญที่ สสส. และภาคีเครือข่ายทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง เพื่อร่วมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนนด้วยความไม่ประมาท เคารพกฎจราจร สวมหมวกกันน็อก คาดเข็มขัดนิรภัย ลดความเร็ว ดื่มไม่ขับ หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง ให้เกิดขึ้นในสังคมไทย เพื่อลดความสูญเสียจากอุบัติทางถนน

Shares:
QR Code :
QR Code

ใส่ความเห็น

ระบุข้อความ